W niewielkiej miejscowości Rynica, na pograniczu gmin Widuchowa i Chojna w Zachodniopomorskiem, stoi drzewo, które robi wrażenie już z daleka. Dąb „Piast” to nie tylko pomnik przyrody – to najgrubszy dąb bezszypułkowy w całej Polsce. Siedem metrów dziesięć centymetrów w obwodzie, trzydzieści dwa metry wysokości i szacowany wiek około czterystu lat. Liczby robią wrażenie, ale dopiero stojąc przy tym kolosie można poczuć, jak niewiele znaczy ludzkie życie w porównaniu z trwaniem natury.

Park podworski w Rynicy to miejsce z przeszłością. Kiedyś tętniło tu życie dworskie, dziś zostały głównie drzewa i ruiny dawnego zamku. Ale właśnie te drzewa – pięć pomników przyrody – sprawiają, że warto tu zajrzeć.

Dąb Piast – rekordowe wymiary i historia ochrony

Status pomnika przyrody dąb otrzymał w listopadzie 2006 roku na mocy rozporządzenia Wojewody Zachodniopomorskiego. Przez lata w dokumentach figurował jako dąb bezszypułkowy, co wprowadzało pewne zamieszanie wśród specjalistów. Dopiero badania przeprowadzone w ostatnich latach potwierdziły, że mamy do czynienia z dębem szypułkowym. Ta pomyłka nie umniejsza jednak wartości drzewa – wciąż pozostaje najgrubszym okazem swojego gatunku w kraju.

Cztery wieki toczas, w którym zmieniło się wszystko wokół. Gdy dąb był młodym drzewkiem, w Polsce rządzili Wazowie, a Rynica była zapewne zupełnie innym miejscem. Dziś pień porasta gęsty bluszcz, który po utracie korony przez drzewo dwa lata temu, paradoksalnie dodaje mu uroku. Wokół ustawiono drewniany płotek, który ma chronić system korzeniowy przed wydeptywaniem.

Co wyróżnia ten pomnik przyrody

Na pniu „Piasta” wiszą dwie tabliczki. Pierwsza standardowa, oznaczająca pomnik przyrody. Druga jest ciekawsza – informuje o ochronie leśnych zasobów genowych. Z drzewa pobrano żołędzie i szczepki, które trafiły do leśnego banku genów. To sposób na zachowanie unikalnego materiału genetycznego na wypadek, gdyby drzewo nie przetrwało kolejnych dziesięcioleci.

Dąb „Piast” jest najgrubszym dębem bezszypułkowym w Polsce. Jego obwód wynosi 710 cm, co czyni go wyjątkowym okazem nie tylko w skali regionu, ale całego kraju.

Drzewo stoi w miejscu malowniczym. Za strumykiem, który przecina park, ścieżka skręca w lewo i prowadzi prosto do dębu. To najcenniejszy okaz w tym założeniu parkowym, choć nie jedyny wart uwagi. W pobliżu rosną inne pomnikowe drzewa: kasztanowiec biały o obwodzie 400 cm, platan klonolistny mierzący 420 cm w obwodzie, uszkodzona lipa szerokolistna oraz sosna wejmutka z bluszczem.

Park podworski w Rynicy – więcej niż jeden dąb

Zwiedzanie samego dębu zajmie kilkanaście minut, ale warto poświęcić więcej czasu na spacer po całym parku. Zajmuje około 2,5 hektara i choć lata świetności ma za sobą, wciąż zachowuje ślady dawnej kompozycji. Aleja kasztanowców prowadzi od wejścia znajdującego się około 150 metrów od kościoła. Tuż za nią rośnie wspomniany kasztanowiec biały – potężne drzewo o wysokości 35 metrów.

Park wymaga rewitalizacji. Widać to na pierwszy rzut oka. Ale właśnie ten lekko zaniedbany charakter dodaje mu autentyczności. To nie miejsce przygotowane dla turystów z wypolerowanymi ścieżkami i ławeczkami co kilka metrów. To po prostu stary park z drzewami, które pamiętają czasy, gdy dwór jeszcze funkcjonował.

Dla kogo to miejsce

Dąb „Piast” zainteresuje przede wszystkim miłośników przyrody i dendrologię. Jeśli fascynują cię stare drzewa i nie przeszkadza ci spacer po niezbyt utrzymanym parku – to miejsce dla ciebie. Rodziny z małymi dziećmi też mogą tu zajrzeć, choć brak infrastruktury (plac zabaw, toalety) sprawia, że wizyta będzie raczej krótka.

Fotografowie znajdą tu ciekawe kadry, zwłaszcza jesienią, gdy liście zmieniają barwy, lub wiosną, gdy zieleń jest najbardziej soczysta. Bluszcz oplatający pień dębu tworzy niemal bajkowy widok. Warto mieć przy sobie szerokokątny obiektyw, żeby uchwycić całe drzewo – jego rozmiary są naprawdę imponujące.

Jak dotrzeć do dębu Piast w Rynicy

Rynica to niewielka miejscowość położona między Widuchową a Chojną, w północno-zachodniej części województwa zachodniopomorskiego. Dojazd samochodem jest najprostszą opcją. Z Szczecina to około 50 kilometrów w kierunku granicy z Niemcami. Parking można znaleźć w okolicy kościoła, stamtąd jest już blisko do wejścia do parku.

Komunikacja publiczna jest ograniczona. Autobusy kursują rzadko, głównie w dni powszednie. Jeśli planujesz przyjazd bez samochodu, warto wcześniej sprawdzić rozkład jazdy. Najbliższa stacja kolejowa znajduje się w Chojnie, skąd do Rynicy jest około 10 kilometrów.

Sam park jest dostępny bezpłatnie przez cały rok. Nie ma godzin otwarcia, bram ani bileterów. Po prostu przychodzisz, spacer ujesz i wracasz. To jeden z plusów takich miejsc – spontaniczność wizyty.

Praktyczne informacje o zwiedzaniu

Wstęp: bezpłatny, teren otwarty całą dobę

Czas zwiedzania: 20-30 minut na sam dąb, około godziny jeśli chcesz obejrzeć cały park i pozostałe pomniki przyrody

Dojazd: samochodem z Chojny lub Widuchowy, parking przy kościele w Rynicy, około 150 metrów pieszo do wejścia do parku

Udogodnienia: brak toalet, punktów gastronomicznych czy sklepów w bezpośredniej okolicy; warto zabrać wodę, zwłaszcza w upalne dni

Najlepszy czas na wizytę: wiosna i jesień ze względu na kolory; latem może być gorąco i duszno, zima też ma swój urok, choć ścieżki mogą być śliskie

Z dębu „Piast” pobrano materiał genetyczny, który przechowywany jest w leśnym banku genów. To zabezpieczenie na wypadek, gdyby drzewo nie przetrwało kolejnych lat.

Warto połączyć wizytę w Rynicy z innymi atrakcjami regionu. Niedaleko znajduje się Cedynia ze słynnym wzgórzem, na którym w 972 roku Mieszko I pokonał margrabiego Hodona. To jedno z ważniejszych miejsc w historii Polski. Z Chojny można też pojechać do Parku Narodowego Dolina Dolnej Odry, gdzie czekają szlaki spacerowe i rowerowe.

Okolica nie jest oblegana przez turystów. To region spokojny, nieco zapomniany, co ma swoje zalety. Nie spotkasz tu tłumów, kolejek ani hałasu. Jeśli szukasz miejsca na chwilę wytchnienia i kontaktu z naturą, dąb „Piast” w Rynicy spełni te oczekiwania.