Rynek Nowe Miasto
Rynek Nowego Miasta to kameralny plac w warszawskiej dzielnicy Nowe Miasto, który stanowi serce jednej z najstarszych części stolicy. W przeciwieństwie do tłocznego Rynku Starego Miasta, tutaj panuje spokojniejsza atmosfera – można usiąść na ławce, napić się kawy w jednej z kawiarni i poczuć klimat dawnej Warszawy bez ciągłego przepychania się przez grupy turystów. Plac otaczają kolorowe kamienice, a dominuje nad nim barokowy kościół Sakramentek.
- spokojna atmosfera bez tłumów
- barokowy kościół Sakramentek
- pastelowe kamienice o unikalnym charakterze
- charakterystyczne uliczki pełne tajemnic
- eklektyczna studnia z herbem Nowego Miasta
Historia Rynku Nowego Miasta w Warszawie
Plac powstał na przełomie XIV i XV wieku, a dokładniej przed 1408 rokiem, jako centralny punkt nowo lokowanego miasta. Nowe Miasto rozwijało się poza murami obronnymi Starej Warszawy i posiadało własne regulacje prawne, własnego wójta oraz odrębny rynek. Pierwotnie plac miał regularny kształt prostokąta o wymiarach około 140 na 120 metrów – był więc prawie dwukrotnie większy od rynku staromiejskiego.
Początkowo zabudowa była drewniana, a od około 1497 roku stał tu drewniany ratusz. Pożar w 1544 roku strawił większość budynków, które następnie odbudowano. W XVII wieku Szwedzi zniszczyli rynek podczas najazdu, ale zabudowę ponownie przywrócono do życia. W XVIII wieku drewniane domy stopniowo zastępowały kamienice murowane.
W 1818 roku, gdy Warszawa stała się jednym organizmem miejskim, niepotrzebny już ratusz rozebrano. Plac zaczął tracić swój pierwotny charakter – w 1868 roku dwie pierzeje przekształcono w ulice, zabudowując część północną. Pod koniec XIX wieku powstało tu kilkanaście pięciopiętrowych kamienic, co zatarło zabytkowy wygląd rynku.
Podczas powstania warszawskiego w 1944 roku Rynek Nowego Miasta został niemal całkowicie zburzony. Odbudowa zakończyła się 1 września 1956 roku, choć architekci zdecydowali się na swobodną rekonstrukcję nawiązującą do osiemnastowiecznych form klasycystycznych, a nie dokładne odtworzenie przedwojennego wyglądu.
Co zobaczyć na Rynku Nowego Miasta
Plac ma dziś nieregularny kształt i charakteryzuje się wyraźnym zróżnicowaniem poziomów – to efekt naturalnego ukształtowania terenu oraz wielowiekowych przekształceń. Wyłożony kostką brukową rynek otaczają kamienice w pastelowych kolorach – żółte, różowe, beżowe – które nadają mu przytulny, nieco prowincjonalny charakter.
Największą uwagę przykuwa barokowy kościół Sakramentek (kościół św. Kazimierza), zaprojektowany przez wybitnego architekta Tylmana z Gameren. Obok znajduje się zespół klasztorny sióstr benedyktynek-sakramentek z barokowym pałacykiem od strony rynku. To właśnie ta monumentalna budowla wyznacza dominantę architektoniczną placu.
W południowo-zachodniej części rynku stoi eklektyczna studnia żeliwna z drugiej połowy XIX wieku, ustawiona tu około 1957 roku. Na jej szczycie widnieje herb Nowego Miasta – panna z jednorożcem. To dobry punkt orientacyjny i ciekawy detal, który warto sfotografować.
Od rynku odchodzą charakterystyczne uliczki: Przyrynek, Freta (słynna z tego, że mieszkała tu Maria Skłodowska-Curie), Koźla i Stara. Każda z nich kryje swoje tajemnice i warto poświęcić chwilę na spacer wąskimi uliczkami Nowego Miasta.
Rynek Nowego Miasta – dla kogo to miejsce
To atrakcja dla wszystkich, którzy chcą poznać Warszawę poza utartymi szlakami turystycznymi. Rodziny z dziećmi docenią spokojniejszą atmosferę niż na Starym Mieście – można tu wygodnie spacerować z wózkiem, nie ma takiego tłoku. Dzieci mogą pobiegać po placu, a rodzice odpocząć na ławce.
Miłośnicy historii i architektury znajdą tu interesujące przykłady powojennej odbudowy oraz barokowe perełki. Fotografowie uchwycą klimatyczne kadry z kolorowymi kamienicami i malowniczymi zaułkami. Para szukająca romantycznego miejsca na spacer też nie będzie rozczarowana – wieczorem, gdy zapala się oświetlenie, rynek nabiera szczególnego uroku.
Praktyczne informacje dla odwiedzających
Rynek Nowego Miasta jest dostępny całą dobę i bezpłatnie – to publiczny plac, po którym można spacerować o każdej porze. Najlepiej połączyć wizytę z wędrówką po Starym Mieście, gdyż oba miejsca znajdują się w niewielkiej odległości od siebie.
Jak dojechać:
- Tramwajem – linie 4, 13, 20, 23, 26 do przystanku Franciszkańska lub Bonifraterska
- Autobusem – linie 116, 178, 180, 222, 503 w kierunku Starówki
- Metrem – stacja Ratusz Arsenał (linia M2), stamtąd około 10 minut spacerem przez Stare Miasto
- Samochodem – trudno o parking w okolicy, lepiej zostawić auto na parkingu Park&Ride i dojechać komunikacją
Ile czasu poświęcić: Sam spacer po rynku zajmie 15-20 minut, ale warto zaplanować godzinę lub dłużej, żeby zwiedzić kościół Sakramentek, przejść się ulicą Freta i odwiedzić Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie (wstęp: normalny 11 zł, ulgowy 6 zł). Jeśli połączyć wizytę ze Starym Miastem i bulwarami wiślanymi, można spokojnie spędzić tu pół dnia.
Dodatkowe atrakcje w okolicy
Ulica Freta, która odchodzi od rynku, to jedna z najstarszych ulic Warszawy. Pod numerem 16 znajduje się dom rodzinny Marii Skłodowskiej-Curie, w którym mieści się poświęcone jej muzeum. Warto też zajrzeć do kościoła Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny przy ulicy Przyrynek – jednej z najstarszych świątyń w Warszawie.
Spacerując dalej na północ, można dojść do Barbakanu i murów obronnych, a stamtąd zejść bulwarami nad Wisłę. To popularny szlak weekendowy wśród warszawiaków.
Jedna z kamienic przy rynku – pod numerem 4 – należała do Kajetana Jurkowskiego i została wzniesiona w 1784 roku. To jedna z nielicznych budowli na Nowym Mieście, która przetrwała II wojnę światową w stanie praktycznie nienaruszonym.
Kiedy najlepiej odwiedzić Rynek Nowego Miasta
Plac wygląda uroczo o każdej porze roku. Wiosną i latem można usiąść w ogródkach kawiarni i obserwować życie placu. Jesienią kolorowe liście dodają uroku kamieniczkom. Zimą, szczególnie gdy pada śnieg, rynek przypomina scenografię z filmu.
Jeśli chodzi o porę dnia – rano jest tu bardzo spokojnie, prawie pusto. To dobry moment dla fotografów i tych, którzy cenią ciszę. Popołudniami pojawia się więcej turystów, ale wciąż nie ma tu tłumów jak na Rynku Starego Miasta. Wieczorem, gdy zapala się oświetlenie, plac nabiera romantycznego charakteru.
Godziny otwarcia: Rynek jest dostępny 24/7 jako publiczny plac
Cena: Wstęp bezpłatny
Czas zwiedzania: 20 minut – 1 godzina (dłużej z okolicznymi atrakcjami)
Najlepszy czas: Wczesne popołudnie w dni powszednie (mniej turystów)
